Αυτοεκτίμηση

Η αυτοεκτίμηση αποτελεί το διαβατήριο μας για την ψυχική υγεία και την ευτυχία. Είναι η βάση για την σωστή κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη ενός παιδιού και την επιτυχία του ως ενήλικας. 

Σε οποιαδήποτε ηλικία, το πώς αισθανόμαστε για τον εαυτό μας επηρεάζει το πώς λειτουργούμε. Η αυτοεικόνα μας είναι ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας. Εάν έχουμε αποδεχτεί αυτό που είμαστε και νιώθουμε πως αξίζουμε την αγάπη των άλλων, αισθανόμαστε και  λειτουργούμε καλύτερα. Η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας, ο τρόπος που επικοινωνούμε, η απόδοση μας στο σχολείο, η επιτυχία μας στην εργασία μας, οι διαπροσωπικές μας σχέσεις εξαρτώνται από το πόσο πολύ εκτιμάμε τον εαυτό μας. Η αυτοεκτίμηση δεν είναι το ίδιο με τον ναρκισσισμό και την υπεροψία. Αντίθετα, σημαίνει να κατέχεις μια ρεαλιστική κατανόηση των δυνατοτήτων σου, των προτερημάτων και των δυσκολιών, να απολαμβάνεις τα θετικά σου στοιχεία και δουλεύεις σε αυτά που υστερείς.

Οι γονείς είναι η πρωταρχική και κύρια πηγή αυτοεκτίμησης. Τα παιδιά που νιώθουν καλά με τον εαυτό τους, είναι υπάκουα. Πολύ συχνά η έλλειψη αυτοεκτίμησης οδηγεί σε προβλήματα συμπεριφοράς και συναισθηματικές δυσκολίες. Εάν βοηθήσετε το παιδί σας να χτίσει την αυτοεκτίμηση του, πέρα από τον σεβασμό που θα τρέφει για σας, θα σέβεται τον εαυτό του και θα συμπεριφέρεται καλύτερα. Κατά την διάρκεια της ζωής του το παιδί θα συναντήσει θετικές και αρνητικές επιρροές. Φροντίστε να του δώσετε θετικά ερεθίσματα και βοηθείστε το να αντιμετωπίζει τα αρνητικά.

1. Ανταποκριθείτε στις ανάγκες του με ζεστασιά. Όταν ανταποκρίνεστε στις ανάγκες του παιδιού σας με αγάπη και συνέπεια εξασφαλίζεται την αίσθηση που έχει ότι αξίζει. Από μωρά τα παιδιά μας δίνουν μηνύματα. Το κλάμα είναι η πρώτη μορφή επικοινωνίας. Για παράδειγμα το μωρό κλαίει όταν πεινάει. Εάν ο γονιός ανταποκριθεί σε αυτό άμεσα και συστηματικά το μωρό θα μάθει πως τα μηνύματα που στέλνει είναι χρήσιμα. «Κάποιος με ακούει και με φροντίζει, άρα αξίζω». Φυσικά όλες οι ανάγκες του παιδιού δεν είναι δυνατόν να καλύπτονται άμεσα. Η κυρίαρχη στάση σας είναι αυτή που δημιουργεί εντυπώσεις. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να είστε όσο μπορείτε πιο συνεπείς.  Όσο το παιδί μεγαλώνει χρειάζεται να μάθει να αντιμετωπίζει πράγματα που το ενοχλούν και να προσαρμόζεται στις αλλαγές. Το σημαντικό μήνυμα που πρέπει να του δώσετε είναι πως είστε εκεί για αυτό και πως μπορεί να σας εμπιστευτεί. Τα παιδία που ζουν σε ένα προβλέψιμο περιβάλλον όπου οι ανάγκες τους καλύπτονται νιώθουν ασφαλή και λειτουργούν πιο αποτελεσματικά. Τα πρώτα δύο χρόνια  ο εγκέφαλος του μωρού αναπτύσσεται ραγδαία. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου σχηματίζονται συνειρμοί οι οποίοι αποτυπώνουν τον τρόπο που λειτουργεί ο κόσμος. Εάν κάθε φορά που το μωρό σηκώνει τα χέρια του ψηλά, η μητέρα του το παίρνει αγκαλιά το μωρό θα περιμένει πώς και την επόμενη φορά που θα σηκώσει τα χέρια του θα υπάρχει η ίδια αντίδραση. Εάν οι αντιδράσεις που αποσπά είναι θετικές θα νιώθει ασφαλές και χαρούμενο. Όταν ένα μωρό εξασκείται στην χαρά αυξάνονται οι πιθανότητες να έχει μια χαρούμενη ενήλικη ζωή. Όταν αντιμετωπίζουν  δυσκολίες έχουν την τάση να θέλουν να επιφέρουν την αίσθηση ασφάλειας στη ζωή τους και αναπτύσσουν ισχυρό κίνητρο για ευημερία. Τα παιδιά που δεν μεγάλωσαν με ασφάλεια και χαρά πρέπει να πειραματιστούν πολύ για να βρουν αυτήν την αίσθηση ενώ συχνά δυσκολεύονται να την αναγνωρίσουν καθώς δεν την γνωρίζουν, νομίζουν πώς δεν την αξίζουν ή δεν εμπιστεύονται τον εαυτό τους.  

Ακόμα κι αν δεν παρείχατε στο μωρό την ασφάλεια και την ανταπόκριση στο παρελθόν μπορείτε να αρχίσετε να το κάνετε από σήμερα. Προσπαθήστε να έρθετε στη θέση του και να δείτε τα πράγματα με την δική του ματιά. 

2. Βελτιώστε την δική σας αυτοεκτίμηση. Είναι απαραίτητο να νιώθετε πρώτα πως εσείς αξίζετε, να μην γεμίζεται τον εαυτό σας με ενοχές και απαιτήσεις. Εάν θεωρείτε πως υπάρχουν σημαντικοί παράγοντες που εμπλέκονται στο γονεϊκό σας ρόλο ζητήσετε βοήθεια. Το προσωπικό μας παρελθόν και ο τρόπος που εμείς μεγαλώσαμε επηρεάζει πάντα τον τρόπο που μεγαλώνουμε τα παιδιά μας.  Είναι σημαντικό να μη επαναλάβουμε τα λάθη των δικών μας γονιών και να μην επιβαρύνουμε τα παιδιά μας με τις προσδοκίες μας. Μπορείτε να καταγράψετε συγκεκριμένα πράγματα που έκαναν οι γονείς σας για να χτίσουν την δική σας αυτοεκτίμηση. Ακόμα κάντε μια λίστα με ότι έκαναν που αποδυνάμωσε την αυτοεκτίμηση σας. Προσπαθήστε να μιμηθείτε τα μεν και δεσμευτείτε να αποφύγετε τα δε. Μην είστε πολύ αυστηροί με τους γονείς σας. Το πιθανότερο είναι πως έκαναν το καλύτερο που μπορούσαν ανάλογα με τις συνθήκες τις εποχής τους. Μην λησμονείτε πως τα συναισθήματα σας μεταφέρονται στο παιδί σας. Αν ανησυχείτε, αν φοβάστε, αν είστε θυμωμένος δεν μπορείτε να του μεταφέρεται θετικά συναισθήματα. Ιδιαίτερα στα πρώτα του χρόνια το παιδί είναι άρρηκτα συνδεδεμένο μαζί σας, σαν ο ένας να είναι η προέκταση του άλλου. Συχνά τα παιδιά θεωρούν πως τα δικά σας αρνητικά συναισθήματα οφείλονται αποκλειστικά στα ίδια. Σκέφτονται «Είναι στεναχωρημένη εξαιτίας μου», «Εγώ φταίω που είναι θυμωμένος», ενώ μπορεί να μην είναι αλήθεια. Εάν δεν είστε ευχαριστημένοι παίρνουν το μήνυμα πώς δεν είναι αρκετά καλά παιδιά. Φυσικά είναι σημαντικό να είστε αυθεντικοί και να μην προσποιείστε πως είστε καλά. Βρείτε τρόπο να αντιμετωπίσετε ότι σας απασχολεί.

3.Αντιμετωπίστε το παιδί σας θετικά. Μεγάλο μέρος της αυτοεκτίμησης μας προέρχεται από τον τρόπο που νομίζουμε πως οι άλλοι μας αξιολογούν. Οι αντιδράσεις των γονιών είναι ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών. Αντανακλάτε θετική ή αρνητική εικόνα για το παιδί σας; Το θαυμάζεται ή όχι; Είστε περήφανοι για αυτό ή θα θέλατε να ήταν διαφορετικό; Περνάτε καλά όταν είστε μαζί του; Του δίνεται την αίσθηση πως η γνώμη του μετράει για εσάς; Υπολογίζεται τις ανάγκες του; Σας ευχαριστεί η συμπεριφορά του; Όταν δίνετε στο παιδί σας θετική ανατροφοδότηση εκείνο εκτιμά τον εαυτό του. Επίσης θα σας εμπιστευτεί όταν του πείτε πως κάποια συγκεκριμένη συμπεριφορά του δεν είναι καλή ή επιτρεπτή. Αυτό είναι ένα εργαλείο πειθαρχίας. Εάν το παιδί έχει χορτάσει την αποδοχή σας και τα θετικά σας σχόλια θα καταλάβει την διαφορά όταν έρθει η στιγμή να του υποδείξετε μία μη αποδεκτή συμπεριφορά του και δεν θα αντιδράσει αρνητικά.  Αν γνωρίζει πως αν κάνει αυτό που του ζητήσετε θα απολαύσει την αποδοχή σας δεν έχει λόγο να συνεχίσει να συμπεριφέρεται με τρόπο που δεν εγκρίνετε. Μην χάνετε ευκαιρία να επαινείτε το παιδί σας όταν κάνει κάτι καλό, να του λέτε ευχαριστώ και να ενθαρρύνεται τις ικανότητες του.  

4.Παίξτε μαζί του. Κάντε του το δώρο να περνάτε χρόνο παίζοντας μαζί δίνοντας αμέριστη την προσοχή σας. Αυτή η ώρα είναι πραγματικός θησαυρός. Το παιχνίδι θα βελτιώσει την σχέση σας, θα σας χαρίσει θετικά συναισθήματα, θα δώσει ευκαιρίες να το διδάξετε αλλά και να το γνωρίσετε και θα το κάνει να νιώσει σημαντικό. Αφήστε το παιδί να επιλέξει την δραστηριότητα (πχ ζωγραφική, πάζλ) και μην περιορίζεστε μόνο σε παιχνίδια με νικητή. Οι κατασκευές  είναι μία πολύ καλή επιλογή. Αποφύγετε να δίνεται οδηγίες κατά την διάρκεια του παιχνιδιού. Προσπαθήστε να βρείτε χρόνο να παίζεται τόσο σε δυαδικό επίπεδο όσο και όλη η οικογένεια μαζί, με αυτό τον τρόπο θα κάνετε μια επένδυση για το μέλλον σας.

5.Ενθαρρύνεται το παιδί σας να είναι κοινωνικό. Όλοι ξέρουμε την αξία της  φιλίας. Ένα υγιές παιδί αναπτύσσει ισότιμες φίλιες. Σε αυτό μπορείτε να συμβάλλετε και σεις με το να είστε ανοιχτοί, να δέχεστε τους φίλους του στο σπίτι και να διατηρείτε και εσείς οι ίδιοι φιλικές σχέσεις. Παρατηρείστε τον τρόπο με τον οποίο το παιδί σας συνδέεται με τα άλλα παιδιά και πως νιώθει όταν είναι σε επαφή μαζί τους. Επίσης μην αμελείτε να παρατηρείτε τα παιδιά που επιλέγει να κάνει παρέα και φροντίστε να γνωρίζεται τους γονείς τους. Εάν το παιδί σας έχει έναν αγαπημένο φίλο, τον οποίο εγκρίνεται βοηθείστε τα να διατηρήσουν την επαφή τους.

6.Μην βάζετε ταμπέλες. Τα πρώτα χρόνια της ζωής μας διδασκόμαστε τον τρόπο που επιβιώνουμε στον κόσμο και τον τρόπο που συνδεόμαστε με τους άλλους. Με αυτή τη βάση λειτουργούμε για το υπόλοιπο της ζωής μας. Θυμηθείτε πώς οι θετικοί και κυρίως οι αρνητικοί χαρακτηρισμοί που δέχεται ένα παιδί αποθηκεύονται στις αποσκευές του, τις οποίες θα κουβαλάει για το υπόλοιπο της ζωής του. «Είσαι χαζός», «Είσαι κακό παιδί», «Δεν τα καταφέρνει», «Είναι άτακτος», «Είσαι χοντρός» αλλά και «Είναι πολύ δυνατός (δεν έχει ανάγκη)», «Είναι η πιο όμορφη της τάξης» είναι φράσεις που σμιλεύουν τη αυτοεικόνα του. Συχνά τα παιδιά χρησιμοποιούν τους χαρακτηρισμούς ως «οδηγούς» και λειτουργούν σύμφωνα με αυτούς επαληθεύοντας τους και πληρώνοντας το ανάλογο κόστος. Αξίζει λοιπόν να αναλογιστούμε: «Τι διδάσκω στο παιδί μου για τον εαυτό του;» «Τι του διδάσκω για τους άλλους ανθρώπους;» «Τι του διδάσκω για τις σχέσεις;» «Τι του διδάσκω για τον κόσμο και την ζωή;» και ακόμα «Τι διδάσκομαι εγώ από το παιδί μου;»  

7.Αναθέστε του μικροδουλειές. Όταν αναθέτετε στο παιδί σας κάτι που μπορεί να φέρει εις πέρας του δίνεται την δυνατότητα να νιώσει χρήσιμο και ικανό. Είναι προτιμότερο να του ζητήσετε κάτι στο οποίο έχει δείξει ήδη ενδιαφέρον. Βασική προϋπόθεση είναι το παιδί κάνοντας την δραστηριότητα να είναι ασφαλές. Η βοήθεια στο στρώσιμο του τραπεζιού, το πότισμα, ο διαχωρισμός των ρούχων και ιδιαίτερα η τακτοποίηση των παιχνιδιών του είναι μερικές ιδέες. Μετά τα επτά μπορεί να σας βοηθά στην μαγειρική. Δείξτε υπομονή και μάθετε του πώς να το κάνει. Η αίσθηση ότι συμβάλουν ενθαρρύνει την δημιουργικότητα τους και αναπτύσσει την αυτοεκτίμηση τους.

8.Ενθαρρύνετε το παιδί σας να εκφράζει τα συναισθήματα του. Η ελευθερία στην έκφραση είναι διαφορετική από την έκρηξη συναισθημάτων. Για την ακρίβεια αποτρέπει τον κατακλυσμό εντάσεων και τις σπασμωδικές αντιδράσεις.  Βοηθώντας το παιδί να αναγνωρίσει και να αποδεχτεί τα συναισθήματα του θα συμβάλλεται στην ικανότητα του να τα διαχειριστεί. Τα συναισθήματα γεννιούνται για κάποιο λόγο και αν τα ακούσουμε είναι χρήσιμα. Εάν φοβηθούμε ή αρνηθούμε τα συναισθήματα του παιδιού μας θα το μάθουμε πως απειλείται από αυτά και πως δεν είναι ικανό να τα διαχειριστεί.

9.Πάνω από όλα απολαύστε το παιδί σας. Χαλαρώστε, εκφράστε την τρυφερότητα σας, σταθείτε πλάι του, αγαπήστε το για αυτό που είναι και αγαπήστε τον εαυτό σας. 

Διαβάστηκε 1539 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 28 Απριλίου 2012 11:30
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: Εργασία & Υγεία »